Sall.,
De bell. Iug., §5 :
« Bello Punico secundo, quo dux Carthaginiensium Hannibal post magnitudinem nominis Romani Italiae opes maxime attriverat, Masinissa rex Numidarum in amicitiam receptus a P. Scipione, cui postea Africano cognomen ex virtute fuit, multa et praeclara rei militaris facinora fecerat. Ob quae victis Carthaginiensibus et capto Syphace, cuius in Africa magnum atque late imperium valuit, populus Romanus, quascumque urbis et agros manu ceperat, regi dono dedit. »
La tournure
manu ceperat est-elle particulièrement différente de
ceperat ? Quelle est la nuance ?
Une notion de violence : prendre par la force.
Sall.,
De bell. Iug., §6 :
Qui ubi primum adolevit, pollens viribus, decora facie, sed multo maxime ingenio validus, non se luxu neque inertiae corrumpendum (sens aisément saisissable, mais construction étrange…) dedit, sed, uti mos gentis illius est, equitare, iaculari ; cursu cum aequalibus certare, et cum omnis gloria anteiret, omnibus tamen (cum… tamen… : nuance concessive très nette et très vraie) carus esse ; ad hoc (dazu allemand ?) pleraque tempora in venando agere, leonem atque alias ferias primus aut in primis ferire : plurimum facere, [et] minimum ipse de se loqui. Quibus rebus Micipsa tametsi initio laetus fuerat, existimans virtutem Iugurthae regno suo gloriae fore (double datif + esse), tamen, postquam hominem adulescem exacta sua aetate (ablatif absolu relatif à Micipsa : s'approcherait-il de la mort ou était-il simplement vieux?) et parvis liberis magis magisque crescere (le sens est-il ici simplement physique ?) intellegit, vehementer eo negotio permotus multa cum animo suo volvebat. Terrebat eum natura mortalium avida imperi et praeceps ad explendam animi cupidinem, praeterea opportunitas (ici la nuance positive n'est pas pour Micipsa…) suae liberorumque aetatis, quae etiam mediocres viros spe praedae transversos agit, ad hoc (dazu allemand?) studia Numidarum in Iugurtham accensa, ex quibus (=studiis ?), si talem virum interfecisset, ne qua seditione aut bellum orietur, anxius erat.
J'ai posé mes questions à fur et à mesure que je citais le texte. J'ai du mal parfois à saisir la valeur complète de l'expression
ad hoc. Sa seconde occurrence voulait-elle indiquer une disposition favorable du peuple à ce que Jugurtha gouverne ?
Ad hoc (ici) = avec cela, en outre; donc, oui, proche de dazu (pour ce que vaut mon allemand). 🙂