Un cas d'école certainement bien connu de vous sur la syntaxe et la polysémie du verbe être.
Je suis conscient de ne pas avoir le niveau pour m'attaquer à un tel texte; mon désir de comprendre reste malgré tout le plus fort. Les axiomes de Parménide permettant de soutenir sa théorie ontologique ne sont accessibles qu'en pénétrant la matrice originelle de son "Péri phuséôs". De Gorgias et Platon jusqu'à Heidegger, les philosophes n'ont eu de cesse de réinvestir et de travestir la pensée de notre éléate. Avec le peu de grec appris jusqu'ici, et surtout grâce à votre aide, si je pouvais ne serait-ce qu'entrevoir quelques linéaments de cet énigmatique poème, ça serait déjà inespéré… Soyez envers moi indulgents!
Fragment II- Extrait
Εἰ δ' ἄγ' ἐγὼν ἐρέω, κόμισαι δὲ σὺ μῦθον ἀκούσας,
αἵπερ ὁδοὶ μοῦναι διζήσιός εἰσι νοῆσαι·
ἡ μὲν ὅπως ἔστιν τε καὶ ὡς οὐκ ἔστι μὴ εἶναι
Πειθοῦς ἐστι κέλευθος
[…] Τὸ γὰρ αὐτὸ νοεῖν ἐστίν τε καὶ εἶναι.
Allons, je vais parler, sois attentif (κόμιζω, 2ème sg impératif aoriste)
et tu entendras le discours ( opposition muthos/logos),
les seules voies de recherche accessibles à la connaissance,
ἡ μὲν ὅπως ἔστιν : comme d'une part EST, ( ou encore peut-être: "l'être est", ( sous-entendu εἶναι ?))
ὡς οὐκ ἔστι μὴ εἶναι, de l'autre le non-être n'est pas
ὅπως/ ὡς: pronoms relatifs de manière ( comme, de la façon que ),
c'est le chemin de la conviction.
[…]En effet, penser c'est être. ( perspective du cogito ergo sum ?)
Fr.VI- Extrait
Χρὴ τὸ λέγειν τε νοεῖν τ' ἐὸν ἔμμεναι· ἔστι γὰρ εἶναι,
μηδὲν δ' οὐκ ἔστιν· τά σ' ἐγὼ φράζεσθαι ἄνωγα.
Il faut dire et penser l'étant être ( ou que l'étant doit être )
τ' ἐὸν : participe présent actif substantivé
ἔμμεναι: infinitif présent actif
car en effet l'être est, et rien n'est pas
Perspective: renversement syntaxique de Gorgias: "μηδὲν οὐκ εἶναι οὐδέν"
Fr.VIII- Extrait
Μοῦνος δ' ἔτι μῦθος ὁδοῖο
λείπεται ὡς ἔστιν·
Il ne reste plus qu'une seule voie de discours,
EST (?)
Si vous en savez davantage sur ce texte, postez! Peut-être qu'avec le texte ça sera plus clair. 🙂
II Εἰ δ΄ ἄγ΄ ἐγὼν ἐρέω, κόμισαι δὲ σὺ μῦθον ἀκούσας, αἵπερ ὁδοὶ μοῦναι διζήσιός εἰσι νοῆσαι· ἡ μὲν ὅπως ἔστιν τε καὶ ὡς οὐκ ἔστι μὴ εἶναι, Πειθοῦς ἐστι κέλευθος - Ἀληθείῃ γὰρ ὀπηδεῖ -, [5]ἡ δ΄ ὡς οὐκ ἔστιν τε καὶ ὡς χρεών ἐστι μὴ εἶναι, τὴν δή τοι φράζω παναπευθέα ἔμμεν ἀταρπόν· οὔτε γὰρ ἄν γνοίγς τό γε μὴ ἐὸν - οὐ γὰρ ἀνυστόν οὔτε φράσαις· ΙΙΙ … τὸ γὰρ αὐτὸ νοεῖν ἐστίν τε καὶ εἶναι. ΙV Λεῦσσε δ΄ ὅμως ἀπεόντα νόῳ παρεόντα βεϐαίως· οὐ γὰρ ἀποτμήξει τὸ ἐὸν τοῦ ἐόντος ἔχεσθαι οὔτε σκιδνάμενον πάντῃ πάντως κατὰ κόσμον οὔτε συνιστάμενον. V Ξυνὸν δέ μοί ἐστιν, ὁππόθεν ἄρξωμαι· τόθι γὰρ πάλιν ἵξομαι αὖθις. VΙ Χρὴ τὸ λέγειν τε νοεῖν τ΄ ἐὸν ἔμμεναι· ἔστι γὰρ εἶναι, μηδὲν δ΄ οὐκ ἔστιν· τά σ΄ ἐγὼ φράζεσθαι ἄνωγα. Πρώτης γάρ σ΄ ἀφ΄ ὁδοῦ ταύτης διζήσιος <εἴργω>, αὐτὰρ ἔπειτ΄ ἀπὸ τῆς, ἣν δὴ βροτοὶ εἰδότες οὐδέν [5]πλάττονται, δίκρανοι· ἀμηχανίη γὰρ ἐν αὐτῶν στήθεσιν ἰθύνει πλακτὸν νόον· οἱ δὲ φοροῦνται. κωφοὶ ὁμῶς τυφλοί τε, τεθηπότες, ἄκριτα φῦλα, οἷς τὸ πέλειν τε καὶ οὐκ εἶναι ταὐτὸν νενὸμισται κοὐ ταὐτόν, πάντων δὲ παλίντροπός ἐστι κέλευθος. VΙΙ Οὐ γὰρ μήποτε τοῦτο δαμῇ μὴ ἐόντα· ἀλλὰ σὺ τῆσδ΄ ἀφ΄ ὁδοῦ διζήσιος εἶργε νόμηα· μηδέ σ΄ ἔθος πολύπειρον ὁδὸν κατὰ τὴνδε βιάσθω, νωμᾶν ἄσκοπον ὄμμα καὶ ἠχήεσσαν ἀκουήν [5]καὶ γλῶσσαν, κρῖναι δὲ λόγῳ πολύδηριν ἔλεγχον ἐξ ἐμέθεν ῥηθέντα. VΙΙΙ Μόνος δ΄ ἔτι μῦθος ὁδοῖὁ λείπεται ὡς ἔστιν· ταύτῃ δ΄ ἐπὶ σήματ΄ ἔασι πολλὰ μάλ΄, ὡς ἀγένητον ἐὸν καὶ ἀνώλεθρόν ἐστιν, ἔστι γὰρ οὐλομελές τε καὶ ἀτρεμὲς ἠδ΄ ἀτέλεστον· [5]οὐδέ ποτ΄ ἦν οὐδ΄ ἔσται, ἐπεὶ νῦν ἔστιν ὁμοῦ πᾶν, ἕν, συνεχές· τίνα γὰρ γένναν διζήσεαι αὐτοῦ πῇ πόθεν αὐξηθέν ; οὔτ΄ ἐκ μὴ ἐόντος ἐάσσω φάσθαι σ΄ οὐδὲ νοεῖν· οὐ γὰρ φατὸν οὐδὲ νοητόν ἔστιν ὅπως οὐκ ἔστι.
Je suis conscient de ne pas avoir le niveau pour m'attaquer à un tel texte; mon désir de comprendre reste malgré tout le plus fort. Les axiomes de Parménide permettant de soutenir sa théorie ontologique ne sont accessibles qu'en pénétrant la matrice originelle de son "Péri phuséôs". De Gorgias et Platon jusqu'à Heidegger, les philosophes n'ont eu de cesse de réinvestir et de travestir la pensée de notre éléate. Avec le peu de grec appris jusqu'ici, et surtout grâce à votre aide, si je pouvais ne serait-ce qu'entrevoir quelques linéaments de cet énigmatique poème, ça serait déjà inespéré… Soyez envers moi indulgents!
Fragment II- Extrait
Εἰ δ' ἄγ' ἐγὼν ἐρέω, κόμισαι δὲ σὺ μῦθον ἀκούσας,
αἵπερ ὁδοὶ μοῦναι διζήσιός εἰσι νοῆσαι·
ἡ μὲν ὅπως ἔστιν τε καὶ ὡς οὐκ ἔστι μὴ εἶναι
Πειθοῦς ἐστι κέλευθος
[…] Τὸ γὰρ αὐτὸ νοεῖν ἐστίν τε καὶ εἶναι.
Allons, je vais parler, sois attentif (κόμιζω, 2ème sg impératif aoriste)
et tu entendras le discours ( opposition muthos/logos),
les seules voies de recherche accessibles à la connaissance,
ἡ μὲν ὅπως ἔστιν : comme d'une part EST, ( ou encore peut-être: "l'être est", ( sous-entendu εἶναι ?))
ὡς οὐκ ἔστι μὴ εἶναι, de l'autre le non-être n'est pas
ὅπως/ ὡς: pronoms relatifs de manière ( comme, de la façon que ),
c'est le chemin de la conviction.
[…]En effet, penser c'est être. ( perspective du cogito ergo sum ?)
Fr.VI- Extrait
Χρὴ τὸ λέγειν τε νοεῖν τ' ἐὸν ἔμμεναι· ἔστι γὰρ εἶναι,
μηδὲν δ' οὐκ ἔστιν· τά σ' ἐγὼ φράζεσθαι ἄνωγα.
Il faut dire et penser l'étant être ( ou que l'étant doit être )
τ' ἐὸν : participe présent actif substantivé
ἔμμεναι: infinitif présent actif
car en effet l'être est, et rien n'est pas
Perspective: renversement syntaxique de Gorgias: "μηδὲν οὐκ εἶναι οὐδέν"
Fr.VIII- Extrait
Μοῦνος δ' ἔτι μῦθος ὁδοῖο
λείπεται ὡς ἔστιν·
Il ne reste plus qu'une seule voie de discours,
EST (?)
Si vous en savez davantage sur ce texte, postez! Peut-être qu'avec le texte ça sera plus clair. 🙂
II Εἰ δ΄ ἄγ΄ ἐγὼν ἐρέω, κόμισαι δὲ σὺ μῦθον ἀκούσας, αἵπερ ὁδοὶ μοῦναι διζήσιός εἰσι νοῆσαι· ἡ μὲν ὅπως ἔστιν τε καὶ ὡς οὐκ ἔστι μὴ εἶναι, Πειθοῦς ἐστι κέλευθος - Ἀληθείῃ γὰρ ὀπηδεῖ -, [5]ἡ δ΄ ὡς οὐκ ἔστιν τε καὶ ὡς χρεών ἐστι μὴ εἶναι, τὴν δή τοι φράζω παναπευθέα ἔμμεν ἀταρπόν· οὔτε γὰρ ἄν γνοίγς τό γε μὴ ἐὸν - οὐ γὰρ ἀνυστόν οὔτε φράσαις· ΙΙΙ … τὸ γὰρ αὐτὸ νοεῖν ἐστίν τε καὶ εἶναι. ΙV Λεῦσσε δ΄ ὅμως ἀπεόντα νόῳ παρεόντα βεϐαίως· οὐ γὰρ ἀποτμήξει τὸ ἐὸν τοῦ ἐόντος ἔχεσθαι οὔτε σκιδνάμενον πάντῃ πάντως κατὰ κόσμον οὔτε συνιστάμενον. V Ξυνὸν δέ μοί ἐστιν, ὁππόθεν ἄρξωμαι· τόθι γὰρ πάλιν ἵξομαι αὖθις. VΙ Χρὴ τὸ λέγειν τε νοεῖν τ΄ ἐὸν ἔμμεναι· ἔστι γὰρ εἶναι, μηδὲν δ΄ οὐκ ἔστιν· τά σ΄ ἐγὼ φράζεσθαι ἄνωγα. Πρώτης γάρ σ΄ ἀφ΄ ὁδοῦ ταύτης διζήσιος <εἴργω>, αὐτὰρ ἔπειτ΄ ἀπὸ τῆς, ἣν δὴ βροτοὶ εἰδότες οὐδέν [5]πλάττονται, δίκρανοι· ἀμηχανίη γὰρ ἐν αὐτῶν στήθεσιν ἰθύνει πλακτὸν νόον· οἱ δὲ φοροῦνται. κωφοὶ ὁμῶς τυφλοί τε, τεθηπότες, ἄκριτα φῦλα, οἷς τὸ πέλειν τε καὶ οὐκ εἶναι ταὐτὸν νενὸμισται κοὐ ταὐτόν, πάντων δὲ παλίντροπός ἐστι κέλευθος. VΙΙ Οὐ γὰρ μήποτε τοῦτο δαμῇ μὴ ἐόντα· ἀλλὰ σὺ τῆσδ΄ ἀφ΄ ὁδοῦ διζήσιος εἶργε νόμηα· μηδέ σ΄ ἔθος πολύπειρον ὁδὸν κατὰ τὴνδε βιάσθω, νωμᾶν ἄσκοπον ὄμμα καὶ ἠχήεσσαν ἀκουήν [5]καὶ γλῶσσαν, κρῖναι δὲ λόγῳ πολύδηριν ἔλεγχον ἐξ ἐμέθεν ῥηθέντα. VΙΙΙ Μόνος δ΄ ἔτι μῦθος ὁδοῖὁ λείπεται ὡς ἔστιν· ταύτῃ δ΄ ἐπὶ σήματ΄ ἔασι πολλὰ μάλ΄, ὡς ἀγένητον ἐὸν καὶ ἀνώλεθρόν ἐστιν, ἔστι γὰρ οὐλομελές τε καὶ ἀτρεμὲς ἠδ΄ ἀτέλεστον· [5]οὐδέ ποτ΄ ἦν οὐδ΄ ἔσται, ἐπεὶ νῦν ἔστιν ὁμοῦ πᾶν, ἕν, συνεχές· τίνα γὰρ γένναν διζήσεαι αὐτοῦ πῇ πόθεν αὐξηθέν ; οὔτ΄ ἐκ μὴ ἐόντος ἐάσσω φάσθαι σ΄ οὐδὲ νοεῖν· οὐ γὰρ φατὸν οὐδὲ νοητόν ἔστιν ὅπως οὐκ ἔστι.



