Un autre texte, d'Andocine celui-là, qui ne pose pas de problème de sens (je crois), mais je préfère vérifier avec vous certains passages.
Ἄξιον δὲ μέμψασθαι τὸν θέντα τὸν νόμον, ὃς ἐναντία τῷ ὅρκῳ τοῦ δήμου καὶ τῆς βουλῆς ἐνομοθέτησεν· ἐκεῖ μὲν γὰρ ὄμνυτε μηδένα μήτε ἐξελᾶν μήτε δήσειν μήτε ἀποκτενεῖν ἄκριτον, ἐν δὲ τῷδε τῷ καιρῷ οὔτε κατηγορίας γενομένης οὔτε ἀπολογίας ἀποδοθείσης {οὔτε} διαψηφισαμένων κρύβδην τὸν ὀστρακισθέντα τοσοῦτον χρόνον δεῖ στερηθῆναι τῆς πόλεως. Εἶτα ἐν τοῖς τοιούτοις οἱ τοὺς ἑταίρους καὶ συνωμότας κεκτημένοι πλέον φέρονται τῶν ἄλλων· οὐ γὰρ ὥσπερ ἐν τοῖς δικαστηρίοις οἱ λαχόντες κρίνουσιν, ἀλλὰ τούτου τοῦ πράγματος ἅπασιν Ἀθηναίοις μέτεστι. Πρὸς δὲ τούτοις τῷ μὲν ἐλλείπειν τῷ δ' ὑπερβάλλειν ὁ νόμος μοι δοκεῖ· τῶν μὲν γὰρ ἰδίων ἀδικημάτων μεγάλην τιμωρίαν ταύτην νομίζω, τῶν δὲ δημοσίων μικρὰν καὶ οὐδενὸς ἀξίαν ἡγοῦμαι ζημίαν, ἐξὸν κολάζειν χρήμασι καὶ δεσμῷ καὶ θανάτῳ. Ἔτι δ' εἴ τις διὰ τοῦτο μεθίσταται ὅτι <πονηρὸς> πολίτης ἐστίν, οὗτος οὐδ' ἀπελθὼν ἐνθένδε παύσεται, ἀλλ' ὅπου ἂν οἰκῇ, ταύτην τὴν πόλιν διαφθερεῖ, καὶ τῇδε οὐδὲν ἧττον ἐπιβουλεύσει, ἀλλὰ καὶ μᾶλλον <καὶ> δικαιότερον ἢ πρὶν ἐκβληθῆναι. Οἶμαι δὲ καὶ τοὺς φίλους ὑμῶν ἐν ταύτῃ μάλιστα τῇ ἡμέρᾳ λυπεῖσθαι καὶ τοὺς ἐχθροὺς ἥδεσθαι, συνειδότας ὡς ἂν ἀγνοήσαντες ἐξελάσητε τὸν βέλτιστον, δέκα ἐτῶν ἡ πόλις οὐδὲν ἀγαθὸν ὑπὸ6 τούτου τοῦ ἀνδρὸς πείσεται.

1. L'opposition ἐκεῖ μὲν (...) ἐν δὲ τῷδε τῷ καιρῷ : alors que d'un côté/ici (...) le moment venu, ...

2. διαψηφισαμένων κρύβδην : Qui faut-il voir derrière cette périphrase ? Les héliastes, membres des tribunaux ordinaires, ou bien ceux qui votent les décrets (ψηφισ-) ?

3. Quelle valeur circonstancielle accorderiez-vous à l'accusatif absolu ἐξὸν κολάζειν χρήμασι καὶ δεσμῷ καὶ θανάτῳ ? Une opposition ?

4. Ἔτι δ' εἴ τις διὰ τοῦτο (= procédure de l'ostracisme ?) μεθίσταται
ὅτι <πονηρὸς> πολίτης ἐστίν : causal (pour être un mauvais citoyen, parce qu'il est...) ?

5. οὗτος οὐδ' ἀπελθὼν ἐνθένδε παύσεται : problème de sens.
Celui-ci ne cessera pas de revenir (sens rare de ἀπελθὼν ?) en cet endroit.

6. Οἶμαι δὲ καὶ τοὺς φίλους ὑμῶν ἐν ταύτῃ μάλιστα τῇ ἡμέρᾳ λυπεῖσθαι καὶ τοὺς ἐχθροὺς ἥδεσθαι
Pourquoi donc ?

7. συνειδότας ὡς ἂν ἀγνοήσαντες ἐξελάσητε τὸν βέλτιστον
Le ὡς est-il causal, introduisant l'ensemble de la proposition ? Ou bien isole-t-il (sa position me fait douter) συνειδότας ἀγνοήσαντες ((en tant que) ne reconnaissant pas vos complices) ?

Merci à tous !

Réponses

  • S. a écrit:
    Un autre texte, d'Andocine celui-là, qui ne pose pas de problème de sens (je crois), mais je préfère vérifier avec vous certains passages.
    Ἄξιον δὲ μέμψασθαι τὸν θέντα τὸν νόμον, ὃς ἐναντία τῷ ὅρκῳ τοῦ δήμου καὶ τῆς βουλῆς ἐνομοθέτησεν· ἐκεῖ μὲν γὰρ ὄμνυτε μηδένα μήτε ἐξελᾶν μήτε δήσειν μήτε ἀποκτενεῖν ἄκριτον, ἐν δὲ τῷδε τῷ καιρῷ οὔτε κατηγορίας γενομένης οὔτε ἀπολογίας ἀποδοθείσης {οὔτε} διαψηφισαμένων κρύβδην τὸν ὀστρακισθέντα τοσοῦτον χρόνον δεῖ στερηθῆναι τῆς πόλεως. Εἶτα ἐν τοῖς τοιούτοις οἱ τοὺς ἑταίρους καὶ συνωμότας κεκτημένοι πλέον φέρονται τῶν ἄλλων· οὐ γὰρ ὥσπερ ἐν τοῖς δικαστηρίοις οἱ λαχόντες κρίνουσιν, ἀλλὰ τούτου τοῦ πράγματος ἅπασιν Ἀθηναίοις μέτεστι. Πρὸς δὲ τούτοις τῷ μὲν ἐλλείπειν τῷ δ' ὑπερβάλλειν ὁ νόμος μοι δοκεῖ· τῶν μὲν γὰρ ἰδίων ἀδικημάτων μεγάλην τιμωρίαν ταύτην νομίζω, τῶν δὲ δημοσίων μικρὰν καὶ οὐδενὸς ἀξίαν ἡγοῦμαι ζημίαν, ἐξὸν κολάζειν χρήμασι καὶ δεσμῷ καὶ θανάτῳ. Ἔτι δ' εἴ τις διὰ τοῦτο μεθίσταται ὅτι <πονηρὸς> πολίτης ἐστίν, οὗτος οὐδ' ἀπελθὼν ἐνθένδε παύσεται, ἀλλ' ὅπου ἂν οἰκῇ, ταύτην τὴν πόλιν διαφθερεῖ, καὶ τῇδε οὐδὲν ἧττον ἐπιβουλεύσει, ἀλλὰ καὶ μᾶλλον <καὶ> δικαιότερον ἢ πρὶν ἐκβληθῆναι. Οἶμαι δὲ καὶ τοὺς φίλους ὑμῶν ἐν ταύτῃ μάλιστα τῇ ἡμέρᾳ λυπεῖσθαι καὶ τοὺς ἐχθροὺς ἥδεσθαι, συνειδότας ὡς ἂν ἀγνοήσαντες ἐξελάσητε τὸν βέλτιστον, δέκα ἐτῶν ἡ πόλις οὐδὲν ἀγαθὸν ὑπὸ6 τούτου τοῦ ἀνδρὸς πείσεται.

    1. L'opposition ἐκεῖ μὲν (...) ἐν δὲ τῷδε τῷ καιρῷ : alors que d'un côté/ici (...) le moment venu, ...

    Pas "le moment venu", mais : "en cette circonstance".

    2. διαψηφισαμένων κρύβδην : Qui faut-il voir derrière cette périphrase ? Les héliastes, membres des tribunaux ordinaires, ou bien ceux qui votent les décrets (ψηφισ-) ?

    C'est l'ecclésia qui vote l'ostracisme.

    3. Quelle valeur circonstancielle accorderiez-vous à l'accusatif absolu ἐξὸν κολάζειν χρήμασι καὶ δεσμῷ καὶ θανάτῳ ? Une opposition ?

    Oui, : "alors qu'il est possible..."

    4. Ἔτι δ' εἴ τις διὰ τοῦτο (= procédure de l'ostracisme ?) μεθίσταται
    ὅτι <πονηρὸς> πολίτης ἐστίν : causal (pour être un mauvais citoyen, parce qu'il est...) ?

    Oui.

    5. οὗτος οὐδ' ἀπελθὼν ἐνθένδε παύσεται : problème de sens.
    Celui-ci ne cessera pas de revenir (sens rare de ἀπελθὼν ?) en cet endroit.

    Non! : "celui-ci, même parti d'ici, ne s'abstiendra pas (s. ent. d'être un mauvais citoyen)"

    6. Οἶμαι δὲ καὶ τοὺς φίλους ὑμῶν ἐν ταύτῃ μάλιστα τῇ ἡμέρᾳ λυπεῖσθαι καὶ τοὺς ἐχθροὺς ἥδεσθαι
    Pourquoi donc ?

    L'explication est donnée dans le reste de la phrase : si l'on ostracise les meilleurs citoyens, on perd leurs bienfaits et l'on acquiert des ennemis supplémentaires.

    7. συνειδότας ὡς ἂν ἀγνοήσαντες ἐξελάσητε τὸν βέλτιστον
    Le ὡς est-il causal, introduisant l'ensemble de la proposition ? Ou bien isole-t-il (sa position me fait douter) συνειδότας ἀγνοήσαντες ((en tant que) ne reconnaissant pas vos complices) ?

    sunoida peut se construire tout à fait régulièrement avec ôs! "Sachant bien que ..."
    Merci à tous !
Connectez-vous ou Inscrivez-vous pour répondre.